hop dong hoan doi hang hoa trong thi truong phai sinh

Hợp Đồng Hoán Đổi Hàng Hóa Trong Thị Trường Phái Sinh

Hợp đồng hoán đổi hàng hóa trong thị trường phái sinh là một loại hợp đồng tài chính cho phép hai bên trao đổi dòng tiền dựa trên giá của một loại hàng hóa cụ thể. Mục đích của nó là để giảm thiểu rủi ro biến động giá của hàng hóa và tận dụng cơ hội kiếm lời từ sự chênh lệch giữa giá thị trường và giá hợp đồng. Trong bài viết này, Gia Cát Lợi sẽ giới thiệu về khái niệm, loại hình của hợp đồng hoán đổi hàng hóa trong thị trường phái sinh.

Hợp đồng hoán đổi hàng hóa là gì ? 

Hợp đồng hoán đổi hàng hoá là một loại hợp đồng cho phép hai bên trao đổi giữa giá cố định và giá biến động của một loại hàng hóa trong một khoảng thời gian nhất định.

Đối với người sử dụng muốn bảo vệ mình khỏi sự biến động của giá hàng hóa trên thị trường và sẵn sàng thanh toán cho tổ chức tài chính một mức giá ổn định. Còn đối với người mua sẽ nhận được những khoản thanh toán phụ thuộc vào giá thực tế của hàng hóa liên quan.

Người sản xuất muốn có thu nhập ổn định và đồng ý thanh toán cho tổ chức tài chính theo giá thị trường, đổi lại việc nhận những khoản thanh toán cố định cho hàng hóa.

Cấu trúc của một hợp đồng hoán đổi Swap

Người tiêu dùng của loại hàng hóa này hoặc những tổ chức muốn có một mức giá ổn định cho loại hàng hóa đó sẽ nắm giữ nhánh thả nổi của hợp đồng hoán đổi hàng hóa (Swap). Ngược lại, nhà sản xuất sẽ nắm giữ nhánh cố định, họ là những người muốn thanh toán theo một tỉ lệ thay đổi dựa trên giá thị trường của hàng hóa cơ sở.

Kết quả là người tiêu dùng hàng hóa sẽ được bảo đảm một mức giá cố định trong một khoảng thời gian nhất định và nhà sản xuất sẽ có được một vị thế bảo vệ giá, ngăn chặn việc giá hàng hóa giảm trong khoảng thời gian đó.

Hợp đồng hoán đổi hàng hóa thường được thanh toán bằng tiền mặt, tuy nhiên việc giao dịch hàng hóa thực tế cũng có thể được quy định trong hợp đồng.

hop dong hoan doi hang hoa la gi
Hợp đồng hoán đổi hàng hóa là gì ?

Đặc điểm của hợp đồng hoán đổi

Hợp đồng hoán đổi là một loại hợp đồng tài chính giữa hai bên thỏa thuận trao đổi các luồng tiền trong tương lai theo một cơ chế đã ước định trước và trong một khoảng thời gian nhất định. Hợp đồng hoán đổi có những đặc điểm sau:

Phải tuân thủ các nguyên tắc cơ bản của hợp đồng thông thường, như ý chí tự nguyện, bình đẳng, pháp lý và có nội dung rõ ràng về quyền và nghĩa vụ của các bên.

Có tính chất phản ánh sự biến động của các yếu tố tài chính như lãi suất, tỷ giá, giá cổ phiếu hay giá hàng hóa. Một bên sẽ trao đổi một luồng tiền liên quan đến một yếu tố tài chính này để nhận lại một luồng tiền liên quan đến một yếu tố tài chính khác.

Hợp đồng có giá trị bằng không (0) khi ký kết, nghĩa là không có sự chuyển nhượng vốn ban đầu giữa các bên. Các bên chỉ thanh toán cho nhau sự chênh lệch giữa các luồng tiền theo nguyên tắc bù trừ để giảm thiểu rủi ro tín dụng.

Được giao dịch trên thị trường phi tập trung (OTC), nghĩa là không có sự can thiệp của một cơ quan trung gian hay một sàn giao dịch. Các bên tự do thương lượng về các điều khoản của hợp đồng và phải hiểu rõ về khả năng thanh toán của nhau.

Có tác dụng giảm rủi ro và tối ưu hóa lợi ích cho các bên. Các bên có thể sử dụng hợp đồng hoán đổi để bảo vệ danh mục đầu tư khỏi sự biến động của các yếu tố tài chính, để có được ngoại tệ và tỷ giá mong muốn, hay để kiếm lời từ sự chênh lệch giữa các thị trường.

dac diem cua hop dong hoan doi
Đặc điểm của hợp đồng hoán đổi

Các loại hợp đồng hoán đổi ở Việt Nam

Sau đây là những loại hợp đồng hoán đổi ở việt nam được các nhà đầu tư sử dụng phổ biến.

Hợp đồng hoán đổi lãi suất 

Hợp đồng hoán đổi lãi suất là một loại hợp đồng phái sinh cho phép hai bên trao đổi các luồng tiền dựa trên lãi suất khác nhau. Mục đích của hợp đồng này là để giúp các bên quản lý rủi ro hoặc tận dụng cơ hội từ sự biến động của lãi suất. Thông thường, một bên sẽ thanh toán lãi suất cố định và nhận lãi suất thả nổi từ bên kia, hoặc ngược lại.

Ví dụ: Công ty A vay 100 triệu đồng với lãi suất cố định 10% trong 5 năm. Công ty B vay cùng số tiền với lãi suất thả nổi theo tỷ lệ LIBOR cộng 2% trong 5 năm. Công ty A muốn hưởng lợi từ việc lãi suất thả nổi giảm, trong khi Công ty B muốn bảo hiểm khỏi việc lãi suất thả nổi tăng. Hai công ty ký kết một hợp đồng hoán đổi lãi suất, trong đó Công ty A sẽ trả cho Công ty B một luồng tiền lãi suất thả nổi theo tỷ lệ LIBOR cộng 2%, và Công ty B sẽ trả cho Công ty A một luồng tiền lãi suất cố định 10%. Như vậy, hai công ty sẽ chia sẻ những gì họ kiếm được từ khoản vay của mình, và chỉ phải hoàn trả số tiền gốc cho ngân hàng khi đến hạn vay.

Hợp đồng hoán đổi tiền tệ 

Đây là một đoạn văn về hợp đồng hoán đổi ngoại tệ, một loại hợp đồng phái sinh mà hai bên đồng ý trao đổi các khoản thanh toán lãi và trong một số trường hợp cả số tiền gốc của hai loại tiền tệ khác nhau. Các khoản thanh toán lãi được trao đổi theo các ngày cố định trong suốt thời hạn của hợp đồng. Nếu hai bên cũng thỏa thuận trao đổi số tiền gốc, thì số tiền này phải được trao lại vào ngày đáo hạn theo tỷ giá đã xác định trước. Hợp đồng hoán đổi ngoại tệ thường được sử dụng để bảo hiểm rủi ro biến động tỷ giá hối đoái hoặc để có được lãi suất vay thuận lợi hơn ở một ngoại tệ khác. Hợp đồng này thường được sử dụng bởi các công ty hoạt động ở nhiều quốc gia khác nhau.

Ví dụ: Công ty A ở Việt Nam muốn vay 10 triệu USD từ ngân hàng B ở Mỹ với lãi suất cố định 5% năm. Công ty C ở Mỹ muốn vay 200 tỷ VND từ ngân hàng D ở Việt Nam với lãi suất nổi theo LIBOR 6 tháng. Giả sử tỷ giá hối đoái hiện tại là 1 USD = 20.000 VND. Công ty A và C có thể ký kết một hợp đồng hoán đổi ngoại tệ, theo đó công ty A sẽ nhận được 10 triệu USD từ công ty C và trả lại cho công ty C 200 tỷ VND. Ngược lại, công ty C sẽ nhận được 200 tỷ VND từ công ty A và trả lại cho công ty A 10 triệu USD. Sau khi nhận được số tiền, mỗi bên sẽ dùng để trả nợ cho ngân hàng của mình. Trong suốt thời gian của hợp đồng, mỗi bên sẽ thanh toán lãi cho bên kia theo lãi suất đã thỏa thuận. Khi kết thúc hợp đồng, hai bên sẽ trao lại số tiền gốc cho nhau theo tỷ giá ban đầu.

Hợp đồng đổi rủi ro tín dụng 

Hợp đồng đổi rủi ro tín dụng  (CDS) là một loại hợp đồng phái sinh tín dụng cho phép hai bên trao đổi rủi ro vỡ nợ của một công cụ tài chính cơ sở, như trái phiếu hay khoản vay. Bên mua CDS sẽ trả một khoản phí định kỳ cho bên bán và được bảo hiểm nếu công cụ tài chính cơ sở gặp sự cố thanh toán. Bên bán CDS sẽ nhận phí từ bên mua và có trách nhiệm bồi thường cho bên mua nếu công cụ tài chính cơ sở vỡ nợ.

Ví dụ: A là người mua CDS và B là người bán CDS. A muốn bảo vệ rủi ro vỡ nợ của trái phiếu do công ty X phát hành với giá trị 100 triệu đồng. A và B ký kết hợp đồng CDS với thời hạn 5 năm và tỷ lệ phí 1% hàng năm. Theo đó, A sẽ trả cho B 1 triệu đồng mỗi năm để nhận được bảo hiểm rủi ro tín dụng từ B. Nếu trong thời gian 5 năm, công ty X không vỡ nợ, B sẽ thu được 5 triệu đồng từ A và không phải thanh toán gì cho A. Nếu trong thời gian 5 năm, công ty X vỡ nợ, B sẽ phải thanh toán cho A 100 triệu đồng và không nhận được phí từ A nữa.

Hợp đồng hoán đổi nợ xấu

Hợp đồng hoán đổi nợ xấu( ABCDS ) là một loại hợp đồng đổi rủi ro tín dụng CDS mà tài sản tham chiếu là các chứng khoán được bảo đảm bằng tài sản, chẳng hạn như các khoản vay mua nhà, thay vì các công cụ tín dụng doanh nghiệp và cho phép người mua bảo hiểm rủi ro tín dụng của các chứng khoán này.

Ví dụ:

Ngân hàng A mua một số lượng lớn các chứng khoán được bảo đảm bằng các khoản vay mua nhà từ công ty B. Ngân hàng A sợ rằng nếu có nhiều người vay không trả nợ, giá trị của các chứng khoán sẽ giảm và công ty B có thể không trả đủ tiền lãi và gốc cho ngân hàng A.

Ngân hàng A quyết định mua ABCDS từ ngân hàng C để bảo vệ giá trị của các chứng khoán. Ngân hàng A sẽ trả cho ngân hàng C một khoản phí 0.5% trên tổng giá trị các chứng khoán hàng năm. Ngân hàng C sẽ cam kết trả cho ngân hàng A sự khác biệt giữa giá trị gốc và giá trị thị trường của các chứng khoán nếu có sự kiện tín dụng xảy ra.

Sau một thời gian, do khủng hoảng nhà đất, nhiều người vay không trả nợ và giá trị của các chứng khoán giảm xuống còn 80% so với giá trị gốc. Đây là một sự kiện tín dụng theo ABCDS. Ngân hàng C sẽ phải trả cho ngân hàng A 20% của tổng giá trị các chứng khoán để bù đắp cho sự mất giá. Ngân hàng A sẽ nhận được 100% giá trị gốc của các chứng khoán và không bị thiệt hại.

Hợp đồng hoán đổi chứng khoán vốn

Equity Swap là một loại hợp đồng tài chính phái sinh (swap) trong đó hai bên thỏa thuận trao đổi các dòng tiền tương lai vào các thời điểm xác định trước. Hai dòng tiền này thường được gọi là hai vế của hợp đồng swap; một vế thường được cố định theo một lãi suất nổi như LIBOR. Vế này còn được gọi là vế nổi. Vế kia phụ thuộc vào hiệu suất của một cổ phiếu hoặc một chỉ số chứng khoán. Vế này còn được gọi là vế chứng khoán. Phần lớn các hợp đồng Equity Swap có một vế lãi suất nổi đối với một vế chứng khoán, tuy nhiên cũng có một số hợp đồng có hai vế chứng khoán .

Ví dụ: Hợp đồng Swap về chỉ số: Bên A trao đổi 5.000.000 bảng với lãi suất LIBOR + 0,03% (hay LIBOR + 3 điểm cơ bản) lấy 5.000.000 bảng (dựa vào chỉ số FTSE cho giá trị danh nghĩa 5.000.000). Trong trường hợp này bên A sẽ trả cho bên B mức lãi suất nổi LIBOR + 0,03% trên số tiền danh nghĩa là 5.000.000 và sẽ nhận lại từ bên B bất kỳ sự gia tăng theo tỷ lệ phần trăm của chỉ số chứng khoán FTSE cho giá trị danh nghĩa là 5.000.000 bảng.

Sau một thời gian, do khủng hoảng nhà đất, nhiều người vay không trả nợ và giá trị của chứng khoán giảm xuống còn 80% so với giá trị gốc. Đây là một sự kiện tín dụng theo ABCDS. Ngân hàng C sẽ phải thanh toán cho ngân hàng A 20% của tổng giá trị chứng khoán để bù đắp cho sự mất giá. Ngân hàng A sẽ nhận được 100% giá trị gốc của chứng khoán và không bị thiệt hại.

So sánh hợp đồng hoán đổi hàng hóa và hợp đồng kỳ hạn

Hợp đồng hoán đổi hàng hóa và hợp đồng kỳ hạn là hai loại hợp đồng tài chính phổ biến được sử dụng để quản lý rủi ro giá cả của các sản phẩm hàng hóa. Hợp đồng hoán đổi hàng hóa là một thỏa thuận giữa hai bên để trao đổi các khoản thanh toán dựa trên sự biến động của giá cả hàng hóa trong một khoảng thời gian nhất định. Hợp đồng kỳ hạn là một thỏa thuận giữa hai bên để mua hoặc bán một lượng nhất định của một sản phẩm hàng hóa tại một thời điểm và giá cả được xác định trước trong tương lai.

Một số điểm khác biệt giữa hợp đồng hoán đổi hàng hóa và hợp đồng kỳ hạn là:

Hợp đồng hoán đổi hàng hóa không có sự tham gia của việc giao dịch thực tế của sản phẩm hàng hóa, trong khi hợp đồng kỳ hạn có thể yêu cầu việc giao dịch thực tế hoặc việc thanh toán bằng tiền mặt tùy thuộc vào loại hợp đồng.

Hợp đồng hoán đổi hàng hóa thường được thương lượng trực tiếp giữa hai bên và không có sự can thiệp của một tổ chức trung gian, trong khi hợp đồng kỳ hạn thường được giao dịch trên các sàn giao dịch chứng khoán hoặc hàng hóa và có sự bảo lãnh của một tổ chức trung gian.

Hợp đồng hoán đổi hàng hóa có tính linh hoạt cao và có thể được thiết kế theo nhu cầu của các bên, trong khi hợp đồng kỳ hạn có tính tiêu chuẩn hóa cao và phải tuân theo các quy tắc và điều khoản được xác định trước của sàn giao dịch.

so sanh hop dong hoan doi hang hoa va hop dong ky han
So sánh hợp đồng hoán đổi hàng hóa và hợp đồng kỳ hạn

Hợp đồng hoán đổi hàng hóa trong thị trường phái sinh giúp các nhà đầu tư bảo vệ mình khỏi những biến động giá không mong muốn và tận dụng những cơ hội kiếm lời trên thị trường hàng hóa. Hãy liên hệ đến số hotline hoặc website của chúng tôi để được tư vấn cũng như giải đáp thắc mắc 24/7.

LOGO Gia Cát Lợi
Thành viên TOP đầu thuộc Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam
Địa chỉ: 163 Nguyễn Thị Nhung, KDC Vạn Phúc 1, Quốc Lộ 13, Phường Hiệp Bình Phước, Thành phố Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 024 7109 9247
Đánh giá bài viết này
02471099247
DMCA.com Protection Status
error: Alert: Content is protected !!