Hợp đồng kỳ hạn là gì? Hợp đồng kỳ hạn là công cụ được dùng cho giao dịch phái sinh hàng hoá. Tuy nhiên tại Việt Nam hình công cụ “phái sinh” này vẫn chưa được sử dụng phổ biến mặc dù nó đã xuất hiện khá lâu trên thế giới. Hiện nay, phái sinh hàng hoá là kênh đầu tư tiềm năng, mang lại nhiều cơ hội cho nhà đầu doanh nghiệp và cá nhân.
Nội dung
Hợp đồng kỳ hạn là gì?
Hợp đồng kỳ hạn là hợp đồng mua bán một khối lượng hàng hoá nhất định và việc kết thúc trong 1 thời hạn định trước trong tương lai. Khác với hợp đồng Spot (hợp đồng giao ngay), hàng hoá mua hoặc bán trong hợp đồng phải được giao trong vòng 2 ngày kể từ thời điểm ký kết (T+2).
Hợp đồng kỳ hạn thường được dùng để giảm thiểu rủi ro biến động giá trong tương lai (Hedging) của hàng hoá được giao dịch bởi vì thời gian giao nhận hàng hóa xa. Ngoài ra, hợp đồng kỳ hạn còn được sử dụng như một công cụ để đầu cơ giá trong tương lai nhờ sự chênh lệch giá giữa giá kỳ hạn và giá giao ngay. Nếu tại thời điểm giao hàng, giá kỳ hạn lớn hơn mức chênh lệch này thì gọi là thặng dư (forward premium) và ngược lại, nếu giá kỳ hạn thấp hơn thì gọi là chiết khấu (forward discount).
Đặc điểm của hợp đồng kỳ hạn
Hợp đồng kỳ hạn có một số đặc điểm cơ bản sau đây:
- Tại thời điểm ký kết hợp đồng, hai bên không thực hiện thanh toán và trao đổi tài sản cơ sở mà sẽ được thực hiện vào một thời điểm xác định trong tương lai (ngày đáo hạn).
- Đến ngày đáo hạn, các bên tham gia hợp đồng phải thực hiện các nghĩa vụ đã thỏa thuận trong hợp đồng. Bất kể giá trị thị trường của tài sản cơ sở tại thời điểm đó cao hơn hay thấp hơn giá kỳ hạn, hai bên vẫn phải mua và bán tài sản cơ sở theo giá đã được ấn định.
- Hợp đồng kỳ hạn được thỏa thuận và ký kết bởi 2 bên không qua trung gian nên 2 bên tham gia hợp đồng không phải trả bất kỳ khoản phí nào.
- Tài sản cơ sở là bất kỳ loại tài sản nào và các tài sản này không cần phải được chuẩn hóa về khối lượng, chất lượng hay giá trị….
- Hợp đồng kỳ hạn được giao dịch trên thị trường OTC (không được niêm yết và giao dịch trên thị trường tập trung).
- Người tham gia hợp đồng kỳ hạn có thể đóng vị thế bằng cách mở một vị thế ngược đối với một hợp đồng kỳ hạn tương tự.
- Không thực hiện ký quỹ
- Tính thanh khoản của hợp đồng kỳ hạn thấp nên có thể dẫn đến nhiều rủi ro.
Các loại hợp đồng kỳ hạn phổ biến
Ở Việt Nam, hợp đồng kỳ hạn cũng rất phổ biến và hợp này có 6 loại phổ biến như sau:
- Hợp đồng kỳ hạn cổ phiếu (equity forward contract): Tài sản cơ sở trong hợp đồng là cổ phiếu.
- Hợp đồng kỳ hạn trái phiếu (forward contract on bond): Tài sản cơ sở trong hợp đồng là trái phiếu.
- Hợp đồng kỳ hạn hàng hóa (commodity forward): Tài sản cơ sở là các loại hàng hóa thực như lúa mì, gạo, lúa, cà phê, dầu thô,…
- Hợp đồng giao dịch tiền tệ kỳ hạn (currency forward contract): Đây là các bên cam kết sẽ mua hoặc bán với nhau theo một tỷ giá đã được xác định, vào một thời điểm trong tương lai đã được xác định.
- Hợp đồng lãi suất kỳ hạn (forward rate agreement- FRA): Là hợp đồng kỳ hạn trong đó các bên đã thỏa thuận đồng ý lãi suất sẽ được trả vào một ngày thanh toán đã ký kết trong tương lai.
- Hợp đồng kỳ hạn không giao dịch (non-deliverable forward – NDF): Loại hợp đồng này được thực hiện bằng thỏa thuận tiền mặt, không giao nhận tài sản gốc.
Ưu nhược điểm của hợp đồng kỳ hạn
Dưới đây là ưu và nhược điểm của hợp đồng kỳ hạn:
Ưu điểm
Đối với doanh nghiệp, hợp đồng kỳ hạn được sử dụng như một là công cụ phòng chống rủi ro và dùng để ố định khoản thu nhập hay chi trả của doanh nghiệp theo một mức giá được ấn định trước, bất chấp sự biến động của giá cả tài sản cơ sở trên thị trường.
Hợp đồng kỳ hạn chỉ là một thỏa thuận riêng giữa hai bên, không ràng buộc về các yếu tố bắt buộc như: thời gian, khối lượng giao dịch, giá trị hợp đồng nên người mua và người bán thay đổi chúng linh hoạt và phù hợp với nhu cầu thị trường.
Nhược điểm
Nhược điểm của loại hợp đồng này là tính thanh khoản khá kém. Người bán hoặc người mua không thể dễ dàng chuyển nhượng vị trí của họ trong hợp đồng trước ngày đáo hạn.
Ví dụ, các bên không được bán hợp đồng nếu họ thấy không có lợi, họ cũng không huỷ hợp đồng nếu không có nhu cầu về tài sản cơ sở hoặc khi thấy bất lợi.
Một hạn chế lớn của hợp đồng kỳ hạn là rủi ro mà một bên tham gia trong hợp đồng không có khả năng thực hiện được hợp đồng. Ví dụ: nếu giá của tài sản cơ sở giảm quá nhiều trên thị trường, gây ra tổn thất quá lớn, người mua có thể từ chối mua những cam kết trong hợp đồng.
Ứng dụng hợp đồng kỳ hạn
Các doanh nghiệp thường ứng dụng hợp đồng kỳ hạn với mục đích phòng ngừa rủi ro giá giảm trong tương lai.
Hợp đồng kỳ hạn được sử dụng để cố định thu nhập hoặc khoản chi trả của doanh nghiệp theo mức giá định trước, bất chấp sự biến động của tài sản cơ sở trên thị trường
Hợp đồng kỳ hạn được sử dụng để phòng ngừa rủi ro như rủi ro mất giá tiền tệ (hợp đồng kỳ hạn đối với USD hoặc EUR) hoặc rủi ro biến động giá của một loại hàng hóa nào đó (hợp đồng kỳ hạn với dầu thô, nông sản,…).
Bài viết trên Gia Cát Lợi đã cung cấp cho bạn những kiến thức bổ ích về hợp đồng kỳ hạn là gì. Nếu bạn là nhà đầu tư tâm đến phái sinh hàng hoá thì hãy liên hệ với Gia Cát Lợi – Thành viên kinh doanh Top 1 của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam. Đến với Gia Cát Lợi, nhà đầu tư sẽ được các chuyên gia tư vấn, cập nhật những thông tin mới nhất về những biến động thị trường qua nhiều số liệu thống kê và bảng phân tích thị trường. Mọi chi tiết vui lòng liên hệ qua website: giacatloi.vn hoặc Hotline: 0247.1099.247
