Biên độ dao động giá (price range fluctuation) là một khái niệm thường được các cá nhân hoặc doanh nghiệp sử dụng để đánh giá mức độ rủi ro của việc đầu tư vào một tài sản hoặc một thị trường cụ thể nào đó. Tuy nhiên không phải ai cũng hiểu rõ về biên độ giá, dễ dàng nhầm lẫn với các khái niệm khác. Vì vậy hãy cùng Gia Cát Lợi tìm hiểu xem biên độ dao động giá là gì nhé!
Nội dung
Biên độ giao động giá là gì?
Khái niệm
Biên độ dao động giá (tiếng anh là price range fluctuation) là mức độ biến động giá trị của một tài sản như hàng hóa, cổ phiếu hoặc chứng khoán trong ngày giao dịch. Biên độ giá thường được đo bằng phần trăm (%) của giá tài sản được phép tăng hoặc giảm trong một phiên giao dịch. Biên độ dao động giá thường được áp dụng trong việc phân tích kỹ thuật phân tích đánh giá mức độ rủi ro và tiềm năng sinh lời của một tài sản để dẫn đến quyết định đầu tư đúng đắn.
Cách xác định biên độ dao động giá
Biên độ dao động giá thường được xác định dựa vào giá tham chiếu ( thường là giá đóng cửa của phiên giao dịch trước) bằng cách cộng / trừ (+/-) với giá tham chiếu một số tỷ lệ phần trăm nào đó.
Ví dụ: Trên sàn HNX giá tham chiếu của cổ phiếu A ngày hôm nay là 55,000,000VND. Biên độ dao động 10% là 5,500,000VND. Giá trần (+10%) sẽ là 60,500,000VND còn giá sàn (-10%) là 49,500,000VND.
Ý nghĩa của biên độ giao động giá
Biên độ giao động giá thể hiện được khoảng cách giữa giá tối đa và tối thiểu của một tài sản trong một phiên giao dịch. Dựa vào biên độ giá, những nhà đầu tư có thể đặt lệnh giao dịch một cách hợp lý. Tức là khi biên độ dao động giá được quy định và công bố ra thì người đầu tư phải đưa ra giá giao dịch nằm trong khoảng giá cao nhất và giá thấp nhất như thông báo. Nếu mức giá đưa ra vượt ra khỏi khoảng giới hạn đó thì lệnh giao dịch ấy bị xem là không hợp lệ.
Việc xác định biên độ giao động biên độ giá có thể giúp các nhà đầu tư dễ dàng nhìn nhận đúng, nắm rõ thị trường làm giảm thiểu bớt rủi ro khi đầu tư. Đối với thị trường thì biên độ giá sẽ kích thích mở rộng quy mô và tăng được tính thanh khoản cho thị trường, cân bằng lại cung – cầu hàng hóa. Ngoài ra nó còn giúp ổn định được thị trường đầu tư dài lâu, Ngăn chặn được các hành vi cá nhân cố tình gây xáo trộn thị trường.
Quy định về biên độ giá
Đối với các giao dịch chứng khoán
Biên độ dao động giá chứng khoán thường được Sở Giao dịch chứng khoán đề xuất và cần được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước chấp nhận trước khi công bố.
Tuy nhiên, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cần phải điều chỉnh biên độ dao động giá trong một số trường hợp cần thiết để ổn định thị trường
Ví dụ đối với ba sàn chứng khoán phổ biến hiện nay được quy định biên độ giá như sau:
| Biên độ giá | HOSE | HNX | UpCOM |
| Cổ phiếu trong ngày | 7% | 10% | 15% |
| Cổ phiếu mới niêm yết trong ngày đầu tiên hoặc được giao dịch trở lại sau khi bị tạm ngừng giao dịch trên 25 ngày | 20% | 30% | 40% |
| Cổ phiếu trong ngày giao dịch không hưởng quyền để trả cổ tức hoặc thưởng bằng cổ phiếu quỹ cho cổ đông hiện hữu | 20% | 30% | 40% |
Đối với các giao dịch hàng hóa
Biên độ giá giao dịch hợp đồng kỳ hạn tiêu chuẩn hàng hóa tại sở giao dịch hàng hóa Việt Nam do Giám đốc sở giao dịch hàng hóa Việt Nam quyết định. Tham khảo tại quyết định số 481/QĐ/TGĐ-MXV ngày 15/5//2023 về việc thay đổi biên độ giá giao dịch hợp đồng kỳ hạn tiêu chuẩn hàng hóa tại sở giao dịch hàng hóa Việt Nam
Mục đích việc quy định biên độ giá
Việc quy định biên độ giao động giá cực kì quan trọng đối với thị trường và cá nhân đầu tư:
- Khi thị trường gặp các vấn đề nghiêm trọng gây biến động lớn trong thị trường thì biên độ giá sẽ là công cụ giúp thị trường hạn chế được đà giảm, ngăn cho thị trường bị sốc mạnh. Khi đã kiểm soát được các yếu tố cơ bản thị trường sẽ dần trở nên ổn định và biên độ giá sẽ được điều chỉnh một cách phù hợp.
- Biên độ giá điều chỉnh phù hợp sẽ giúp tăng được tính thanh khoản cho thị trường. Những cổ phiếu hay tài sản có biên độ dao động giá cao sẽ kích thích các nhà đầu tư mua và bán tài sản, giúp cân bằng lại được cung – cầu của thị trường đầu tư. Điều đó và làm cho thị trường đầy hấp dẫn và thu hút được nhiều nhà đầu tư giúp mở rộng được quy mô thị trường.
- Khi mà mức giá được giới hạn đồng nghĩa tài sản sẽ không bị thao túng giá bởi các tổ chức lớn muốn phá giá thị trường. Hoặc các cá nhân có những hành vi cố tình tạo những điều tiêu cực gây xấu cho thị trường sẽ không thể đạt được mục tiêu từ đó giữ được thị trường ổn định lâu dài.
- Các nhà đầu tư dựa vào biên độ giá để nghiên cứu thị trường một cách cụ thể và đưa quyết định chính xác hơn. Biên độ giá được quy định và kiểm soát giúp cho các nhà đầu tư giảm thiểu bớt rủi ro, tăng tính hiệu quả đầu tư và tạo tính công bằng cho các nhà đầu tư trong thị trường.
Các khái niệm khác liên quan đến biên động giá
Giá trần
Giá trần là mức giá cao nhất mà một công ty hay cá nhân đầu tư được phép đặt lệnh mua/ bán trong một phiên giao dịch cụ thể. Giá trần được thiết lập như một giới hạn giá trên, và không cho phép cổ phiếu hoặc tài sản tài tăng giá vượt quá mức đó trong phiên đó. Khi một cổ phiếu hoặc tài sản đạt đến giá trần, các giao dịch mua mới không thể thực hiện với giá cao hơn nữa trong phiên đó. Tuy nhiên, nhà đầu tư vẫn có thể đặt lệnh mua để thực hiện ở giá cao hơn giá trần trong phiên giao dịch tiếp theo.
(Giá trần) = Giá tham chiếu x (100% + Biên độ dao động giá)
Giá sàn
Ngược lại với giá trần thì giá sàn mà mức giá tối thiểu mà một công ty hay các nhân đầu tư được đặt lệnh mua / bán trong một phiên giao dịch. Giá sàn được thiết lập như một giới hạn dưới, không cho phép cổ phiếu hoặc tài sản giảm giá xuống dưới mức giá đó. Khi một tài sản đã đạt đến giá sàn thì các giao dịch mới không được thực hiện với giá thấp hơn nữa trong phiên giao dịch đó.
Giá sàn = Giá tham chiếu x (100% – Biên độ dao động giá)
Giá tham chiếu
Giá tham chiếu là giá thanh toán cuối ngày ( giá đóng cửa) của ngày giao dịch gần nhất trước đó. Đây là mức giá cơ sở cho việc tính giới hạn dao động giá chứng khoán trong ngày giao dịch hôm sau. Tức là dựa vào biên độ dao động của sàn giao dịch, ta có thể tính được giá trần (giá cao nhất) và giá sàn (giá thấp nhất) cho ngày giao dịch hôm đó.
Bước giá
Bước giá là khoảng chênh lệch tối thiểu của mức giá khi nhà đầu tư đặt lệnh giao dịch liền kề nhau trong trường hợp đấu giá theo phương thức trả giá lên. Bước giá thường được quy định bởi sàn giao dịch và có thể khác nhau đối với các loại tài sản khác nhau để đảm bảo tính minh bạch và sự ổn định trên thị trường.
Ví dụ: giả sử cho một tài sản, bước giá có thể là 0,02 đô la. Điều này có nghĩa là giá tài sản đó có thể tăng từ 10,00 đô la lên các mưcs giá 10,02 đô la, 10,04 đô la, 10,06 đô la và tiếp tục như vậy.
Biên độ tỉ giá
Biên độ tỷ giá là quy định tiền tệ do chính phủ hoặc ngân hàng trung ương đặt ra. Xác định cụ thể mức giá sàn và giá trần và đồng tiền được thả nổi tự do ở giữa hai mức giá này, nhưng tại hai điểm giới hạn thì biến động thả nổi của giá sẽ bị dừng lại.
Hay nói một cách khác thì biên độ tỉ giá là một sự kết hợp giữa tỷ giá thả nổi và tỷ giá cố định. Một quốc gia sẽ cố định một vùng giá trị mà đồng tiền được thả nổi hay di chuyển trong đó và tại các điểm giới hạn thì tỷ giá được chuyển thành tỷ giá cố định. Khi đó có thể cho phép một số sự đánh giá lại, nhưng thường thì giá sẽ được bình ổn trở lại biên độ này.
Qua đây, chúng ta có thể thấy vai trò của biên độ dao động giá là cực kỳ quan trọng trong việc điều tiết, giúp ổn định thị trường khỏi các cú sốc lớn. Biên độ giá cũng góp phần làm cho quyết định của nhà đầu tư một cách chính xác và thành công.
